Poesia bilingue: Angela Donna “Muri” e altre liriche scelte/ “Mury” i inne wiersze wybrane (IT – PL)
Przekład z języka włoskiego Izabella Teresa Kostka.
Traduzione in lingua polacca Izabella Teresa Kostka.
***
Angela Donna è nata a Castellamonte nel Canavese, vive a Torino. Laureata in Materie letterarie Indirizzo artistico all’Università di Torino, insegnante e formatrice in didattica dei beni culturali presso l’IRRE Piemonte (Ist. Reg Ricerca Educativa) e l’USR Piemonte (Uff scolastico Regionale).
Da oltre 30 anni, si occupa di poesia e scrittura, in particolare di produzione femminile. Su tali temi ha tenuto laboratori per il Centro Donna della Sesta Circoscrizione del Comune di Torino. Fa parte di ARTISTS UNITED FOR ANIMALS. Dal 2016 è vice – presidente della Associazione Culturale 2 Fiumi.
Pubblicazioni: vincitrice di numerosi premi, ha pubblicato poesie e racconti in antologie e libri:
“La malarecchia de la biribana (L’inquietudine di una birbante)”, Genesi Editrice, Torino 1991; “Farfalle di Dio”, Genesi, Torino 2004; “Paese dell’anima. Racconti brevi”, Giancarlo Zedde, Torino 2009; “Gatta donata e i suoi fratelli”, Genesi, Torino 2010; “Salmi della notte. Dio del vero desiderio”, Genesi, Torino 2010; “Il poeta e la sua lucciola. La storia d’amore tra Lydia Natus e Clemente Rebora”, Stampa Alternativa, Viterbo 2013; “Le nuvole di Amherst. Poesie per Emily Dickinson”, Edizioni Helicon, Arezzo 2014; “Sguardi DiVersi. Poesia in Borgo Dora e Porta Palazzo” Impremix Edizioni, Torino 2016; “Così in cielo così in terra. Poesie e disegni per piccoli lettori curiosi di incontrare la natura”, Edizioni Il Rio, Mantova 2021; “Inferni profani. Collana poesie per il mondo”, Vitale Edizioni, Sanremo 2025.
In particolare con Genesi, nel gennaio 2024 è uscita l’opus magnum “Le anime in piazza” che raccoglie la produzione dal 1988 ad oggi.
Articoli e saggi sono comparsi su: Rivista di formazione e cultura “Vernice”, Genesi Torino: “Lady Amalia, una poetessa da riscoprire” maggio 2017 anno XXIII n.54 ; “La mia Antonia”, marzo 2021, anno XXVII n.59; “Sulle tracce di Lydia Natus l’unico grande amore di Clemente Rebora prima del sacerdozio”, marzo 2023, anno XXIX n.61; “incontrare Cristina Campo”, dicembre 2024, Anno XXX, n. 63. Su: “NUOVA ANTOLOGIA”, Fondazione Spadolini, Edizioni Polistampa Firenze, è pubblicato il saggio breve: “Piero Gobetti e Lydia Natus” gennaio-marzo 2023, anno 158°, Fasc.2305.
Eventi poetici: THE ART BOX 2009 – Mostra di mail-art “Io e gli altri”- Biblioteca Civica Calvino in collaborazione con l’Ass. Cortile del Maglio e Associazione Siviera – Torino maggio 2009; 16^ edizione del Festival Di Poesia Di Genova “PARLE SPALANCATE” presso la Libreria Bookinthecasba, via Prè 137 R; RASSEGNA POESIA VAGABONDA, a cura dell’Associazione Culturale Due Fiumi, Settimo torinese anni 2004 e 2009; BIENNALE DI POESIA DI ALESSANDRI A 2010 e 2012; Progetto: POETRYSOUNDLIBRERY. A map of poets’ voice. 2018
https://poetrysoundlibrary.weebly.com;
Progetto: RUCKSACK A GLOBAL POETRY ; PATCHWORK 2020
https://youtube.com/channel/UCaFs-2l5Tv0H-Rfkibm4N6A
Progetto: HAIR IN THE WIND 2023 https://www.youtube.com/watch?v=UtMoi-exqIs
PICCOLO MUSEO DELLA POESIA di Piacenza: performance CAPELLI AL VENTO (dedicata alle donne iraniane) 12 marzo 2023; PAROLE DI TERRA, per 62^ Mostra della Ceramica di Castellamonte,25 agosto 2023, 2024, 2025; MOSTRA “RANDAG* OLTRE IL PREGIUDIZIO”, un itinerario visivo e poetico, Campus Universitario Einaudi, Torino 31 marzo-17 aprile 2025, a cura di Randag* ETS, Croce Rossa Italiana, Università di Torino, CardioteamFoudation.
*
Angela Donna urodziła się w Castellamonte w regionie Canavese i mieszka w Turynie. Ukończyła literaturę ze specjalizacją ze sztuki na Uniwersytecie Turyńskim. Jest nauczycielką i trenerką edukacji w zakresie dziedzictwa kulturowego w IRRE Piemonte (Regionalny Instytut Badań Edukacyjnych) i USR Piemonte (Regionalne Biuro Szkolne).
Od ponad 30 lat zajmuje się poezją i pisarstwem, zwłaszcza literaturą pisaną przez kobiety. Na ten temat prowadziła warsztaty w Centrum Kobiet Szóstej Dzielnicy Turynu. Jest członkinią stowarzyszenia ARTISTS UNITED FOR ANIMALS. Od 2016 roku jest wiceprezeską Stowarzyszenia Kulturalnego 2 Fiumi / 2 Rzeki.
To laureatka licznych nagród, publikowała wiersze i opowiadania w antologiach i książkach:
„La malarecchia de la biribana” (Niepokój łobuza), Genesi Editrice, Turyn 1991; „Farfalle di Dio” (Boskie motyle), Genesi, Turyn 2004; „Kraj duszy. Opowiadania”, Giancarlo Zedde, Turyn 2009; „Kotka Donata i jej bracia”, Genesis, Turyn 2010; „Psalmy nocy. Bóg prawdziwego pragnienia”, Genesis, Turyn 2010; „Poeta i jego świetlik. Historia miłosna Lydii Natus i Clemente Rebory”, Stampa Alternativa, Viterbo 2013; „Chmury Amherst. Wiersze dla Emily Dickinson”, Helicon Editions, Arezzo 2014; „Różne poglądy. Poezja w Borgo Dora i Porta Palazzo”, wyd. Impremix, Turyn 2016; „Jak w niebie, tak i na ziemi. Wiersze i rysunki dla młodych czytelników zainteresowanych naturą”, Il Rio Edizioni, Mantua 2021; „Profanalne piekła. Wiersze na światową serię”, Vitale Edizioni, Sanremo 2025.
W styczniu 2024 roku, pod szyldem Genesi, ukazało się jej potężne dzieło opus magnum „Le anime in piazza / Dusze na placu”, które zawiera jej twórczość od 1988 roku do chwili obecnej.
Jej artykuły i eseje ukazały się w „Vernice”, magazynie edukacyjno-kulturalnym Genesi Turyn: „Lady Amalia, poetka do ponownego odkrycia”, maj 2017, Rok XXIII, nr 54; „Moja Antonia”, marzec 2021, Rok XXVII, nr 59; „Śladami Lydii Natus, jedynej wielkiej miłości Clemente Rebory przed jego kapłaństwem”, marzec 2023, rok XXIX, nr 61; „Spotkanie z Cristiną Campo”, grudzień 2024, rok XXX, nr 63. Krótki esej „Piero Gobetti i Lydia Natus” został opublikowany w „NUOVA ANTOLOGIA”, wyd. Fondazione Spadolini, Edizioni Polistampa, Florencja, styczeń-marzec 2023, rok 158, numer 2305.
Wydarzenia poetyckie z jej udziałem : THE ART BOX 2009 – Wystawa sztuki pocztowej „Ja i inni” – Biblioteka Miejska Calvino we współpracy ze Stowarzyszeniem Cortile del Maglio i Stowarzyszeniem Siviera – Turyn, maj 2009; 16. edycja Festiwalu Poezji w Genui „PAROLE SPALANCATE” w księgarni Bookinthecasba, Via Prè 137 R; PRZEGLĄD POEZJI WĘDROWNEJ, kuratorowany przez Stowarzyszenie Kulturalne Due Fiumi, Settimo Torinese, 2004 i 2009; BIENNALE POEZJI ALESSANDRI 2010 i 2012; Projekt: POETRYSOUNDLIBRERY. Mapa głosów poetów. 2018
https://poetrysoundlibrary.weebly.com;
Projekt: RUCKSACK A GLOBAL POETRY; PATCHWORK 2020
https://youtube.com/channel/UCaFs-2l5Tv0H-Rfkibm4N6A
Projekt: WŁOSY NA WIETRZE 2023 https://www.youtube.com/watch?v=UtMoi-exqIs
PICCOLO MUSEO DELLA POESIA w Piacenzy: spektakl CAPELLI AL VENTO / Włosy na wietrze (dedykowany irańskim kobietom) 12 marca 2023; PAROLE DI TERRA (SŁOWA ZIEMI), na 62. Wystawa Ceramiki w Castellamonte, 25 sierpnia 2023, 2024, 2025; WYSTAWA „RANDAG* BEYOND PREJUDICE”, wizualno-poetycka trasa, kampus uniwersytecki Einaudi, Turyn, 31 marca–17 kwietnia 2025 r., kurator: Randag* ETS, Włoski Czerwony Krzyż, Uniwersytet w Turynie, CardioteamFoundation.
MURI
(contro la violenza sulle donne)
i tuoi silenzi grandi
come i mari e profondi
m’hanno negato l’esistenza
violenza senza armi
o strappi o schiaffi
solo negazione di presenza
trasparenza di me e della mia sostanza
assenza d’una donna senza ombra
con feroce meditato stillicidio
preludio al tuo omicidio del mio io
– io che ti credevo dio –
MURY
(przeciwko przemocy wobec kobiet)
twoje cisze, rozległe
jak morza i głębokie
odmówiły mi istnienia
to przemoc bez broni
ani łez, ani policzków
tylko zaprzeczenie obecności
przejrzystość mnie i mojej istoty
nieobecność kobiety bez cienia
z dzikim, obsesyjnym
preludium do twego morderstwa na moim ego
– na mym ja, które wierzyło, że jesteś Bogiem –
***
CON LIEVI MANI
(alla poetessa Cristina Campo)
con lievi mani
e con lieve cuore
quella nostra ricerca quieta
del sommo bene/
di quel replicare tra gli umani
il moto assoluto e compiuto
della cosmogonia degli astri
in equilibrio sottile e pervicace/
di quello sforzo d’armonia
per un destino di pace
anche nei toni dissonanti
del nostro pigolio
d’anime singolari
rotte ad ogni scandalo
Z LEKKIMI RĘKOMA
(do poetki Cristiny Campo)
lekkimi rękoma
i lekkim sercem
nasze ciche poszukiwanie
dobra najwyższego/
tego powtórzenia wśród ludzi
absolutnego i całkowitego ruchu
kosmogonii gwiazd
w subtelnej i upartej równowadze/
tej wysilonej harmonii
przeznaczonego nam pokoju
nawet w dysonansowych tonach
szczebiotu
pojedynczych dusz
pokonanych każdym skandalem
***
AVEVA UN ANNO. È MORTA IN MARE
(per i migranti morti senza nome)
Aveva un anno. È morta in mare.
Cosa fare per staccare dal mondo
non so tenere la testa tra le mani
sgranare un rosario di occhi asciutti
corona di rose nei flutti innocenti
o laiche giaculatorie lanciate tra le onde
come salvagenti per chiedere perdono.
Non so più dove sono
se si muore per abbandono non per fatalità
MIAŁA ROK. ZGINĘŁA NA MORZU
(za bezimiennych zmarłych migrantów)
Miała roczek. Zginęła na morzu.
Co zrobić, żeby odciąć się od świata
Nie wiem, jak utrzymać głowę w dłoniach
przebierać różaniec z suchych oczu
wieniec z róż w niewinnych falach
ani jak odmawiać świeckie modlitwy wyrzucone w fale
jak koła ratunkowe, by prosić o przebaczenie.
Nie wiem już, gdzie jestem
jeśli umiera się z porzucenia
nie przez fatalność losu
***
CONTRO NATURA
Fuori dal mercato
è primavera
la vita esplode
nonostante noi
Dentro al mercato
giace arrotolata
su un piatto
una lingua di puledro
PRZECIW NATURZE
Za targowiskiem
jest wiosna
życie eksploduje
pomimo nas
Na targowisku
leży zwinięty
na talerzu
język źrebaka
(https://www.artistsunitedforanimals.org/chi-siamo.html)
***
