Lorenza Auguadra “Stai a vedere che Robyt / Zobacz, co za Robyt” (IT – PL)

Traduzione in lingua polacca Izabella Teresa Kostka.

Przekład z języka włoskiego Izabella Teresa Kostka.

***

Lorenza Auguadra urodziła się i mieszka w prowincji Como we Włoszech.

Jej publikacje obejmują:
„Stai a vedere che Robyt / Zobacz, co za Robyt”, ekologiczną baśń pisaną wierszem i rymami, opartą na postaci, którą wymyśliła i stworzyła z materiałów pochodzących z recyklingu, materiałów w stylu dawnej sztuki drewnianej, polistyrenu i korka. Limitowana i numerowana edycja, wydana przez Ga&le Edizioni, Valcuvia (VA), 2025;
„Błogosławieństwo nieobecności”, zbiór wierszy zrodzonych z je doświadczeń z demencją starczą podczas spotkań w domach opieki, wydany przez CTL ed. Libeccio, Livorno, 2022;
„Sbagliare è umano / Mylić się to rzecz ludzka”, podróż w rzeczywistość więzienną – między więzieniem Bollate (MI) a więzieniem Bassone w Como – opowiedziana językiem poetyckim. CTL, Livorno, 2019.
Współpracowała z Instytutem Historii Współczesnej im. Piera Amato Perretty w Como przy książce „wyjeżdżaliśmy, Dalmaci w regionie Como”, wydanej przez Il Filo di Arianna, Bergamo, 2018.
Esej historyczny „Wieki   Franciszkanów w Cermenate”, rekonstrukcja od końca XV wieku do dnia dzisiejszego, wydany przez A. Dominioni, Como, 2017.
Reportaż podróżniczy „Widziałam świt w Sarajewie ”, w którym autorka wspomina jeden z najokrutniejszych konfliktów końca XX wieku, tom wydany przez Gruppo Letterario Àcàrya, Como, 2015.
Zbiór wierszy i krótkich poematów teatralnych „Psalm wieczorny”, wydany przez Pagine, Rzym, 2014.
Zbiór baśni „Lody na śniadanie”, wydany przez Italia Letteraria, Mediolan, 1997.
Kilka jej wierszy i rymowanek znalazło się w zeszytach, czasopismach i antologiach o znaczeniu krajowym i europejskim, a także zostało docenionych nagrodami krajowymi i międzynarodowymi.
Wśród nich znajdują się: „Una furtiva lacrima – poeti al tempo del dolore” (Ukryta łza – Poeci w czasie bólu), Di Felice, Martinsicuro (TE), 2020, pod redakcją Vincenzo Guarracino; włosko-polska antologia „Ponte poetico / Most poetycki”, Kimerik, Patti (ME), 2020, pod redakcją i z tłumaczeniem Izabelli Teresy Kostki; oraz „Poezja w dniach strachu” (Rayela, Mediolan, 2021), pod redakcją Miltona Fernándeza.
Niektóre z jej wierszy zostały przetłumaczone na język polski i angielski oraz opublikowane w antologiach i czasopismach kulturalnych w Polsce, oraz tych skierowanych do odbiorców anglojęzycznych. Jako autorka i poetka brała udział w targach książki, wydarzeniach kulturalnych, wystawach artystycznych, festiwalach poezji i odczytach w różnych miejscach we Włoszech, a także w audycjach radiowych i telewizyjnych.
Dziennik sarajewski otrzymał granty na finansowanie projektów w stolicy Bośni oraz na wsparcie inicjatyw solidarnościowych i uświadamiających na temat pokoju w szkołach w prowincji Como, organizowanych przez Stowarzyszenie Interragire APS Lurate Caccivio we współpracy z Komitetem Koordynacji Pokoju w Como.
Opracowała własną adaptację, prozą i wierszem, „Kantyk stworzeń” dla upamiętnienia 800. rocznicy jej powstania przez św. Franciszka z Asyżu: „Kantyk w dzisiejszych słowach i wersetach ”.

*

Lorenza Auguadra è nata e vive in provincia di Como, Italia.
Fra le sue pubblicazioni:
“Stai a vedere che Robyt”, favola ecologica in versi e rima, costruita su un personaggio da lei inventato e realizzato con materiali di recupero, d’arte povera, polistirolo e sughero, edizione manufatto in tiratura limitata e numerata, Ga&le Edizioni, Valcuvia (VA), 2025;
“Beatitudine dell’assenza”, silloge poetica nata dall’incontro con la demenza senile nelle RSA, CTL ed. Libeccio, Livorno, 2022;
“Sbagliare è umano”, un viaggio nella realtà carceraria – fra la Casa di Reclusione di Bollate (MI) e la Casa Circondariale Bassone di Como – narrata con il linguaggio poetico, ed. CTL, Livorno, 2019.
Per l’Istituto di storia contemporanea Pier Amato Perretta di Como ha collaborato al libro  “noi andavamo fora I giuliano –  dalmati nel territorio comasco”, ed. Il filo di Arianna, Bergamo, 2018.
Il saggio storico “I Francescani Secolari a Cermenate”, una ricostruzione dalla fine del XV secolo ai nostri giorni, ed. A. Dominioni, Como, 2017.
Il diario di viaggio “Ho visto sorgere il sole a Sarajevo”, in cui riflette in presa diretta su uno dei più atroci conflitti della fine del secolo scorso, ed. Gruppo Letterario Àcàrya, Como, 2015.
La raccolta di poesie e brevi poemetti teatrali “Salmo a sera”, ed. Pagine, Roma, 2014.
La raccolta di favole “Gelato a colazione”, ed. Italia Letteraria, Milano, 1997.

Diverse sue poesie e filastrocche sono contenute in agende, riviste e antologie di rilevanza nazionale ed europea e hanno ottenuto riconoscimenti in premi nazionali e internazionali.
Fra queste pubblicazioni: “Una furtiva lacrima – poeti al tempo del dolore”, ed. Di Felice, Martinsicuro (TE), 2020, a cura di Vincenzo Guarracino; l’antologia italo-polacca “Ponte poetico / Most poetycki”, ed. Kimerik, Patti (ME), 2020, cura e traduzione di Izabella Teresa Kostka; “La Poesia nei giorni della paura”, ed. Rayuela, Milano, 2021, a cura di Milton Fernández.
Alcuni suoi componimenti sono stati tradotti in polacco e inglese e pubblicati in antologie e riviste culturali di Polonia e destinate a un pubblico anglofono. Come autrice e poetessa ha partecipato a Fiere del libro, eventi culturali, mostre di artisti, Festival e Reading poetici in differenti ambiti del territorio nazionale, trasmissioni radiofoniche e televisive. 
“Il diario di Sarajevo” ha permesso di finanziare progetti nella capitale bosniaca e sostenere interventi di solidarietà e di sensibilizzazione sul tema della Pace in Istituti scolastici della provincia di Como, organizzati dall’Associazione Interragire APS di Lurate Caccivio con il Cordinamento Comasco per la Pace. 
Ha elaborato una personale attualizzazione, in prosa e versi, del “Cantico delle Creature” in occasione degli 800 anni della composizione di san Francesco d’Assisi: “Il Cantico fra parole e versi di oggi”.



***







STAI A VEDERE CHE ROBYT…



Mi presento

Son Geppina la sola attiva
d’arte povera e inventiva
nella mia stanza dei desideri
do corpo all’anima di pensieri

sol di respiro e senza far rumore
riempio le ore di tanto buonumore
con riciclo e scarto del momento
invento figli con qualche strumento.

Polistirolo e sughero di tappo
che io il prosecco a volte me lo pappo
con taglierina e colla d’occasione
vivo di petto ogni mia evasione.

In questo modo riempio la mia vita
di cose belle prima che sia finita
a voi non resta che seguire il mio stato
senza whatsapp che ancora non l’ho aggiornato.

È tutto qui il mio vero ultimo segreto
lontana dagli schermi di social disperati
vivo un tempo pacato semplice discreto
senza titoli inchini like favori e rettorati

che bella libertà quando nasce il giorno
sentire nel respiro tutto il vicinato
in questo angolo di tempo senza perdigiorno
neppure un venticello pesante calunniato.               

*


Un piccolo miracolo
questo mio laboratorio
dove misuro tagliuzzo e colo      
quasi fosse un poliambulatorio

una scena immaginata d’avanspettacolo
che dal niente ti nasce un ostensorio
ma più ancora si parlerà d’oracolo                  
o forse sarà soltanto un collutorio.



Un’invenzione che mina
dal basso di una cantina
in barba a ingegneri di lana caprina
che si affermano per brillantina.



Qui ci si salva dal basso
che dal potere è un ingrasso
ci si solleva dal basso 
o sarà solo sconquasso.
                                          


Disarmiamoci e partiamo
ciascuno per la sua parte
disarmiamoci anche nell’animo
ricchi solo di matite colorate e carte

disarmiamoci di cattive intenzioni
apriamo nei pensieri ante e portoni
leviamo canti festosi sino a Marte                             
che in pace si riparta di ritmo e arte.                            



Pensa che difetto imperdonabile
entrare di silenzio in questo tempo
vedere triste che il pianeta è alterabile
ma non sentirsi sceso dall’olimpo.

Vieni da quale pensiero disperso non piegabile spezzabile omologabile
sicuramente più di un contabile
scrivi dali nel profumo di un verso.




IL DONO

Dalla Terra cotta e ardente
guarda Robyt appena entrato
sta a vedere che si sente
un marziano inaspettato.

È venuto finalmente
che una mente l’ha inventato
per gridarci prontamente
la follia del nostro stato.

Tu che pensi sia una beffa
o un inganno questa arsura
in un tempo di staffetta
che si squaglia per calura

è la Terra forse tua?

o di un prestito perfetto
si è parlato al tuo cospetto
che dai vecchi l’hai avuta
per quel dono va tenuta
per un tempo successivo
e non l’oggi conclusivo.

***

ZOBACZ, CO ZA ROBYT…

Pozwól, że się przedstawię

Jestem Geppina, zwyczajna aktywistka
starej sztuki pomysłowa artystka
w moim pokoju całym pełnym pragnień
rzeźbię ciało duszy, myśli oraz marzeń

po prostu oddychając, nie stresując hałasem
wypełniam godziny dobrym humorem
a z recyklingu i fragmentów momentów
z pomocą narzędzi wymyślam następców

Styropian i korek często użyję,
bo czasami Prosecco sobie wypiję
z obcinaczem i klejem takim z przypadku
cieszę się twórczością aż do  rozpuku

W ten sposób życie sobie wypełniam
pięknymi rzeczami ot tak, zanim skonam,
śledzenie statusu już wam doradzałam
lecz nie na Whatsappie, bo nie odnawiałam

To plan mój prawdziwy, ostatni i sekretny
zdala od ekranów desperackich mediów
żyję w sposób spokojny, prosty i dyskretny
bez tytułów, lajków, przysług i zaszczytów

cóż za cenna wolność, gdy dzień się szykuje
czuć wokół oddech całej okolicy
w tym zakątku czasu nikt nie leniuchuje
brak też przeklętego wiatru na ulicy.



*


Małym cudem nazwę
to moje laboratorium
gdzie koloruję, kroję i mierzę
jak w medycznym ambulatorium

wymyślona scena prawie wodewilowa
na niej monstrancja znikąd zrodzona
a co ważniejsze, o wyroczni będą mówili
choć z płynem do ust płukania wszystko pomylili

To jest wynalazek, co podkopuje
i z dna piwnicy jasno ukazuje
wbrew wszystkim głupotę panów inżynierów
utrwalających swą sławę pomadą do włosów.

Tutaj ratujmy się przed upadkiem,
bo wielka władza raczej tuczy
od dna odbijmy się ukradkiem
inaczej chaos wszędzie zabuczy.

Rozbrojmy się szybko i wyruszmy
każdy z nas dzisiaj w swoim kierunku
rozbrojmy też dusze i wyruszmy
bogaci w kredki i papier do rysunku.

ze złych intencji też się rozbrojmy
drzwi okna myśli chętnie otwierajmy
wznieśmy do Marsa świąteczne przyśpiewki,
by odejść ze sztuką w pokoju, w rytm krewki

Pomyśl, jaką wadą wręcz niewybaczalną
jest właśnie w tym czasie nasze milczenie
patrzymy ze smutkiem na planetę tak chwiejną
jesteśmy jak upadłych z Olimpu wcielenie


Powstajesz z jakiejkolwiek myśli rozproszonej
nieugiętej, niezłomnej i niezatwierdzonej
z pewnością bardziej niż niejeden księgowy
pachnącym wersem piszesz uskrzydlony





DAR


Z planety Ziemia ogarniętej ogniem
spogląda Robyt, którego witamy,
poczekaj, aż spotka się z przeświadczeniem,
że jest jak Marsjanin, niespodziewany.

Przyjechał tu wreszcie
w umyśle zrodzony
i nakrzyczał nareszcie
na świat ogłupiony

A ty, co sądzisz, że jest tylko żartem
albo oszustwem ta temperatura
czasem sztafetą, zwyczajnym biegiem
mylonym z upałem

tyś Ziemi właścicielem?

to raczej pożyczka wręcz doskonała
i o nią chodzi w twoim przypadku,
bo tobie starszyzna ją podarowała
i dar ten musi być zachowany
na przyszłe lata, a nie zmarnowany.

***